АҚШ элчисининг маданий меъросни сақлаш фонди

АҚШ элчисининг маданий меъросни сақлаш фонди

Ўзбекистондаги Америка Қўшма Штатлари элчихонаси Элчининг Маданий меросни сақлаш жамғармаси (AFCP) бўйича 2019 йил учун танлов эълон қилади

Сўровномалар топширишнинг охирги муддати 2018 йил 29 ноябрь

Маданий меросни сақлаш бўйича АҚШ элчиси жамғармаси тарихий обидалар, санъат асарлари, қўлёзма ва музей коллекцияларини ҳамда мусиқа, рақс ва тил каби анъанавий ифода усулларини сақлаб қолиш учун грантлар ажратади. Ушбу фонд ҳозиргача Ўзбекистондаги ўн иккита йирик лойиҳаларни қўллаб-қувватлаш учун 500 000 долларга яқин моддий ёрдам кўрсатди.

Маданий меросни сақлаш жамғармаси обида, асар ёки анъанавий ифода этиш усулларининг тарихий ва маданий аҳамияти ҳамда уларни сақлашга бўлган эҳтиёж нақадар зарур эканлиги асосида берилади. Грант олиш учун давлат агентликлари, маданият ташкилотлари, таълим муассасалари, ННТлар ва музейлар лойиҳа-таклифлар билан мурожаат қилишлари мумкин. Қўшимча маълумот учун қуйидаги сайтга мурожаат қилинг: http://exchanges.state.gov/heritage/afcp.html ёки элчихонанинг веб-саҳифасига киринг https://uz.usembassy.gov/education-culture/ambassadors-fund-cultural-preservation/.

AFCP дастури қуйидаги учта соҳага оид маданий меросни асраб-авайлашга қаратилган лойиҳаларни қўллаб-қувватлайди:

  • А. МАДАНИЙ ҚАДАМЖОЛАР – тарихий бинолар, археологик масканлар ва шунга ўхшаш жойлар;
  • Б. Музей, тарихий маскан ё шунга ўхшаш муассасалардаги МАДАНИЙ БУЮМ ВА КОЛЛЕКЦИЯЛАР – археологик ва этнографик буюмлар, расмлар, ҳайкалтарошликка оид асарлар, қўлёзмалар, музей консервацияси эҳтиёжлари ва бошқалар;
  • В. АНЪНАВИЙ МАДАНИЙ ИФОДА ШАКЛЛАРИ – анъанавий мусиқа, маҳаллий тил ва ҳунармандчилик.

Лойиҳалар қуйидаги мезонлардан бирига ёки бир нечтасига мос келиши лозим:

  • А. АҚШ келишуви ёки икки томонлама шартнома мажбуриятларини, масалан, маданий мулкни асрашга оид келишувларни, бевосита қўллаб-қувватлайди;
  • Б. Жаҳон маданий мероси объектларини сақлаб қолишни қўллаб-қувватлайди;
  • В. Сейсмик фаол ва бошқа фалокатга мойил ҳудудларда маданият ёдгорликлари ва коллекциялари учун хавфни камайтиради ҳамда табиий офатларга тайёргарликни қўллаб-қувватлайди;
  • Г. Табиий офатлардан кейин маданий меросни тиклайди;
  • Д. Аёллар, ёшлар ёки эътибордан четдаги жамоаларни жалб этади.

Шуни эътиборга олиш керакки, қуйидаги йўналишлардаги  лойиҳаларни элчи жамғармаси маблағ билан таъминламайди:

  • Хусусий ёки тижорий маданий ёдгорликлар, коллекциялар ёки кўчмас мулкларни асраб-авайлаш ёки сотиб олиш (бунга ариза топшириш вақтида хусусий ё тижорий мулк жамоатчилик мулкига ўтказилиши кўзда тутилган, режалаштирилган ёки жараёни бошланган объектлар ҳам киради);
  • Табиий меросни асраб-авайлаш (жисмоний, биологик ва геологик тузилмалар, палеонтологик коллекциялар, хавф остидаги ҳайвон ва ўсимликларнинг турар жойлари, қазилмалар ва ҳ.)
  • Гоминид ёки инсон қолдиқларини асраб-авайлаш;
  • Оммавий ахборот воситаларини асраб-авайлаш (газета, киножурнал, радио ва ТВ дастурлар ва ҳ.)
  • Чоп этилган материалларни асраб-авайлаш (китоблар, кундалик нашрлар ва ҳ.)
  • Синфда ишлатиш учун тайёрланган ўқув дастурлари ва таълимга оид материаллар;
  • Илмий-тадқиқот мақсадида фойдаланиладиган археологик қазилмалар ёки тадқиқотлар;
  • Тарихий тадқиқот; истисно: тадқиқот асослаб берилса ва лойиҳанинг ажралмас бир қисми сифатида унинг муваффақиятли амалга оширилишига имкон берса;
  • Янги ёки ишлаб турган музейлар учун янги асарлар, объектлар ёки коллекциялар сотиб олиш ёки яратиш;
  • Янги бинолар, бино қисмлари ёки доимий қопламалар (масалан, археологик объектлар устига) қуриш;
  • Хотира ёки иқтисодий ривожлантириш мақсадида санъат ва архитектурага оид янги асарларга буюртма бериш;
  • Мавжуд анъанавий рақс, қўшиқ, оҳанг, мусиқий композиция, саҳна асари ёки бошқа ижро ва чиқишларнинг янгиси ёки замонавий адаптациясини яратиш;
  • Йўқ бўлиб кетган маданий объектлар ёки қадамжоларнинг нусхаси ёки тахминий реконструкциясини яратиш;
  • Маданий объектларни бир жойдан иккинчи жойга кўчириш;
  • Маданий объектлар ёки маданият гўшаси қисмларини бесабаб олиб ташлаш;
  • Йирик, аниқ белгиланган консервация ё ҳужжатлаштириш билан боғлиқ саъй-ҳаракатнинг бир қисми бўлмаган тақдирда маданият объектлари ва коллекцияларни рақамлаштириш;
  • Тадқиқот натижаларини ҳаётга тадбиқ этишни мақсад қилган йирик лойиҳанинг бир қисми бўлмаган тақдирда режалар ёки бошқа тадқиқотларни консервация қилиш;
  • Пул заҳиралари, вақф ёки айланма маблағлар (маблағ дастур муддати давомида сарфланиши лозим (5 йилгача) ва у вақф (хайрия) ёки айланма маблағ тузиш учун ишлатиб бўлмайди)
  • Маблағ йиғиш кампанияси харажатлари;
  • Фавқулодда ҳолатдаги, кўзда тутилмаган ёки бошқа харажатлар ва гонорарлар;
  • Мукофот (грант) эълон қилинишидан аввал амалга оширилган иш харажатлари;
  • Халқаро сафар харажатлари; асослаб берилган ва лойиҳа муваффақияти учун зарур бўлган ҳоллар бундан мустасно;
  • Малака ошириш учун мамлакатдан ташқарига саёҳат ёки ўқишга бориш харажатлари;
  • 10 000 доллардан кам бўлган хусусий лойиҳалар;
  • Чет элдаги мустақил АҚШ лойиҳалари.

Лойиҳалар бўйича таклифлар қуйидаги талабларни ўз ичига олиши керак:

  • Лойиҳанинг номи, бошлаш ва тугатиш саналари ва жойлашуви;
  • Ариза берувчи ҳақида маълумот, шу жумладан номи ва алоқа боғлаш учун тегишли маълумотлар;
  • Тегишли ваколатли лойиҳани амалга ошириш учун расмий рухсатномани тасдиқлаш;
  • Лойиҳанинг таърифи, ундан кўзланадиган натижа;
  • Бажариладиган вазифалар хронологик тартибда кўрсатилган лойиҳа фаолияти тавсифи;
  • Лойиҳанинг асосий босқичлари ва уларни амалга ошириш учун белгиланган муддатлар (лойиҳалар 2019 йил 30 сентябрдан олдин бошланиши ва 30 сентябрь 2024 йилгача тугаши лозим);
  • Лойиҳа иштирокчиси тўғрисида маълумот, шу жумладан, таклиф этилган лойиҳа директори ва бошқа лойиҳа қатнашчиларининг резюме ёки таржимаи ҳоли;
  • Санъатнинг тарихий, меъморий, бадиий ёки маданий (диний бўлмаган) қадриятлари, анъанавий ифодалаш шаклининг аҳамияти акс эттирилган баёнот;
  • Лойиҳанинг долзарблиги тўғрисидаги баёнот ва лойиҳанинг нима учун ҳозир амалга оширилишини тушунтириш;
  • Элчи жамғармаси қўллаб-қувватлайдиган лойиҳа тугагандан сўнг, санъат асари ёки объектни яхши сақлаб туриш учун қилинадиган ишлар ёки кўриладиган чоралар баёни;
  • Бюджет лойиҳалари амалга ошириладиган йилига қараб алоҳида тоифадаги харажатларни ўз ичига олади (Ходимлар, шартномалар, саёҳат, ускуналар, материаллар, бошқа нархлар);
  • Нархлар қандай баҳоланганлигини тушунтирадиган бюджет тавсифи (миқдори, бирлик нархи, ойлик иш ҳақи, лойиҳага сарф қилинган вақт ва бошқалар);
  • Сайтнинг, объектнинг ёки ифода шаклининг табиати ва ҳолатини тушунтириб берадиган камида бешта сифатли рақамли тасвир ёки аудиовизуал файллар (деворнинг шикастланиши, намланиши, эскирган мато, синган даста ва ҳоказо), ҳар қандай тарихий тузилма ҳисоботлари, консервация талабларини баҳолаш ва бошқа режалатириш ҳужжатларини тайёрлаш учун керакли ҳужжат.

Мурожаат қилиш шартларига оид саволларни Tashkent-program@state.gov электрон манзилига юбориш мумкин (мавзу ўрнида “AFCP тўғрисида савол” деб кўрсатинг).

Сўровномани 2018 йил 29 ноябрьга қадар инглиз, ўзбек ёки рус тилларида ва Word форматида Tashkent-program@state.gov электрон почтасига юбориш мумкин. Мавзу ўрнида “AFCP лойиҳаси” деб кўрсатинг.